kazakhstan
   

İkili İlişkiler / Ticari ve Ekonomik İlişkiler / 


Ticari ve Ekonomik İlişkiler

Ticari-ekonomik ilişkiler : Kazakistan Cumhuriyeti 2001-2005 yılları sosyal-ekonomik gelişim Konsepti uyarınca ekonomik ilişkileri geliştirme planında öncelikli ülkelerin başını çeken Türkiye Cumhuriyetidir. 2000 yılı Kasım ve 2001 y. Şubat finans krizleri ve dünya ekonomisi temposundaki düşüşler iki ülke arasındaki mal tedavülüne kendi damgasını vurmakla beraber Türk şirketlerinin yatırım faaliyetlerini yavaşlattı. T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre Kazakistan’a yapılan Türk ihracatının 2003 yılındaki tutarı 232,6 milyon ABD doları, aynı dönem için ithal edilen Kazak mallarının toplamı 266 milyon ABD doları olarak açıklandı. 2004 senesi Ocak-Temmuz döneminde ise Kazakistan’ın Türkiye’ye ihracatı 184 milyon ABD doları, ithalatı 164 milyon doları olarak gerçekleşti. 2006 yılında toplam ikili ticaret hacmi 1 660 milyon dolara ulaştı. Türkiye’den ihraç edilen ürünler ağırlıklı olarak makine ve cihazları, plastik ve plastik eşyaları, prefabrik yapıları, mobilya ve aydınlatma cihazları belirlenmekte, ithal edilen Kazak mallarının büyük bölümünü metalürji alanı maddeleri, buğday ve petrol ürünleri oluşturdu. Ticari-ekonomik ilişkilerin gelişmesinde önemli bir mekanizması da Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonudur (KEK). 2006 yılı Ağustos ayında Astanada yapılan KEK 4.toplantısında geçtiğimiz yıllardaki ikili ticari-ekonomik ilişkilerin bilançosu çıkarıldı ve tarafların net faaliyetler gerçekleştirme yolu ile karşılıklı yarar güdülenen ticari-ekonomik işbirliğini genişletme istekleri ortaya konuldu. Almatı’da bulunan Kazakistan-Türkiye İşadamları Derneği (KATİAD), diğeri de Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) bünyesinde faaliyet gösteren Kazak-Türk İş Konseyi tarafından gerçekleştiren bir araştırmaya göre, 2003 yılına kadar Türkiye’nin Kazakistan ekonomisine yaptığı yatırımın toplam tutarı yaklaşık olarak 1.5 milyar ABD dolarıdır. Türk yatırımlarının yüzde 90’ı ekonomi alanındaki petrol, iletişim ve bankacılık, ayrıca eğitim ve otelcilik sektörlerine odaklanmış. TPAO (Türk Petrolleri) Kazakistan ekonomisinin petrol sektörüne 380 milyon ABD doları yatırımda bulunmuştur. Türk şirketleri tarafından iletişim alandaki 238.1 milyon dolarlık projelere yatırım yapılmıştır. Türk uzmanlarının tahminlerine göre yaklaşık 204 milyon ABD doları Türk yatırımcı tarafından bankacılık, gıda üretim ve otelcilik alanlarına, 144.9 milyon dolar ise eğitim alanına yatırılmıştır. Verilen rakamlar Kazakistan’a yapılan Türkiye yatırımlarının üçte ikisini oluşturmaktadır. Diğer yatırımlar ise küçük yatırımlar grubuna yer almaktadır. Son yıllarda Kazakistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri ile olumlu işbirliği tecrübesi gelişti, ki bunlar büyük Türk finansal-sanayi gruplarının Kazakistan’ın ekonomik altyapısını güçlendirmek için geliştirilen projelere katılma, petrol, hafif, gıda sanayi ve iletişim sektörüne yatırım yapma olanağını sunmaktadır. Kazakistan’da halen 320’yi aşkın Türk ve ortak Kazak-Türk şirketleri faaliyet gösteriyor. Türkiye Müteahhitler Birliği’nin verilerine göre 1993-2003 yılları arasında Türk inşaat şirketleri tarafından gerçekleştirilen müteahhitlik çalışmalarının toplam tutarı yaklaşık 3.5 milyar ABD doları. Sonuç olarak, BDT ülkeri arasında direkt dış yatırımlarının ülkeye çekilmesi alanında şüphesiz lider olan Kazakistan’da son yıllarda yatırım ikliminin giderek iyileştirilmesi, birçok önde gelen Türk firmalarının ilgisini çekmekle beraber ülkeye daha fazla yatırım yapma konularında ciddi eğilime girmelerine neden gösterilmektedir.

Güçlenen Kazakistan ekonomisi de Türkiye son zamanlarda ciddi yatırımlar yapma çalışmaları sürdürülmekte. Örneğin Kazak BankTuranAlem Bankasının Türk Şekerbank’ın yüzde 34 hissesin satın alması, ayrıca Ceyhanda Petrol Rafinesi inşaası projesi büyük önem taşımakta.

Kılıç Ali Sokak No : 6 Oran Sitesi - Çankaya Ankara / TÜRKİYE
+90 312 491 91 00
kazank@kazakhstan.org.tr